sakinkal — Güncel içerik

Hazırlıkta en sık yapılan 5 hata

Sun, 31 May 2026 00:00:00 GMT

İyi niyetle başlanan hazırlık çoğu zaman aynı beş hatada takılır: riski yok saymak, çantayı kurup unutmak, yanlış refleksler, sıfır beceri ve yazılmamış plan. Hangisini yapıyorsun?

Acil durum hazırlığına nereden başlamalısın?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Her krizde işe yarayan temel akış: riskini tanı, planını yap, çantanı hazırla, buluşma noktanı belirle. Bugün 15 dakikada başla.

6 ayda bir çanta ve stok bakımı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Hazırlık bir kez kurulup unutulmaz; yaşayan bir sistemdir. 6 ayda bir su/gıda/ilaç tarihlerini, pilleri, powerbank şarjını ve belge güncelliğini kontrol et. Mevsim ve hane değişimlerine göre güncelle.

Ani sel (flash flood): dakikalar içinde ne yapılır?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Ani sel az yağışta bile dakikalar içinde gelir. Hemen yüksek yere çık, dere yatağı ve alt geçitten uzak dur, suya girme. Uyarıları (MGM/AFAD) ciddiye al.

Apartman ve yüksek katta afet hazırlığı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Apartman ve yüksek katta yaşıyorsan: asansör kullanma, iki kaçış yolunu bil, eşyayı sabitle, ortak alanları boş tut ve komşularla tahliyeyi konuş. Yüksek kat tahliyeyi zorlaştırır; planı önceden kur.

Apartmanda yangın tahliyesi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Apartmanda yangında: kapıyı ısısıyla yokla, dumanın altından alçalarak ilerle, merdiveni kullan (asansör yok), kapıları arkandan kapat, dışarıda buluş.

Araçla sel suyuna girmek: neden ölümcül?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

30 cm su birçok aracı yüzdürür, 60 cm sürükler. Su birikmiş yoldan geçme; yolu çevir, geri dön. Araç kapılırsa ve su yükseliyorsa aracı bırak.

Artçı sarsıntılar: ne beklemeli, nasıl davranmalı?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Ana depremden sonra artçılar saatlerce, günlerce, bazen haftalarca sürer ve büyük olabilir. Hasarlı binaya girme, hazır ol, sakin kal.

Asansörde mahsur kalmak

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Asansör elektrik kesintisi ya da arızayla durursa: sakin ol, alarm/interkomla yardım çağır, kapıyı zorlama, tavandan çıkmaya kalkma, telefon pilini koru. Asansörde mahsur kalmak korkutucu ama genelde güvenlidir.

Binanın deprem riskini anlamak

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kolon, çatlak, kaçak kat ve zemin gibi işaretler; riskli yapı tespiti ve kentsel dönüşüm. Kesin karar için profesyonel/resmi değerlendirme şart.

Bodrum ve zemin katı sele karşı korumak

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Bodrum ve zemin sel riskinin en yüksek olduğu yerdir. Değerli/elektrikli eşyayı yükselt, mazgalları temiz tut, çek-valf ve kapak gibi önlemleri düşün.

Acil durumda buluşma noktası nasıl seçilir?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

İki buluşma noktası belirle: biri evin hemen yakınında, biri mahalle dışında. Açık, herkesin tarif edebileceği ve güvenli yerler olsun; ailecek paylaş ve dene.

Acil durum çantası nerede ve nasıl saklanır?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Çantanı kapının yanında, 5 saniyede kapıp çıkabileceğin bir yerde tut. Araçta ve işte küçük birer kit bulundur; 6 ayda bir tazele.

Çığ riski (dağlık bölge)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Dağlık ve karlı arazide çığ farkındalığı: riski artıran koşullar (eğim, taze/çok kar, ani ısınma), uyarıları takip, riskli yamaçtan kaçınma. Çığa kapılırsan tutunma, "yüzme" ve ağzının önünde hava boşluğu.

Çök, kapan, tutun: araçtayken deprem

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Araçta deprem: güvenli bir açıklığa çek, dur, kemerli bekle. Köprü, üst geçit, direk ve binalardan uzak dur; sarsıntı bitince dikkatli ilerle.

Çök, kapan, tutun: asansördeyken deprem

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Asansörde deprem: tüm kat düğmelerine bas, açılan ilk katta in. Mahsur kalırsan alarma bas, sakin ol, kapıyı zorlama. Depremden sonra asansör kullanma.

Çök, kapan, tutun: mutfakta deprem

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Mutfakta deprem: ocaktan ve devrilen dolaplardan uzaklaş, sağlam masa altına gir, başını koru. Sarsıntı sonrası cam ve sıcak sıvıya dikkat.

Çök, kapan, tutun: ofiste ve açık ofiste deprem

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Ofiste deprem: sağlam masanın altına çök, başını koru, camdan ve devrilen raf/dolaptan uzak dur. Açık ofiste bölme panellerine güvenme.

Çök, kapan, tutun: sınıfta ve okulda deprem

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Sınıfta deprem: sıranın altına çök, bir elinle sıranın ayağını tut, pencereden uzak dur, öğretmenin komutunu izle. Sarsıntı bitince düzenli tahliye.

Çök, kapan, tutun: tekerlekli sandalyede deprem

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Tekerlekli sandalyedeysen depremde: frenle, öne eğil, baş ve enseni kollarınla ya da bir yastıkla koru, sarsıntı bitene kadar bekle.

Çök, kapan, tutun: yatakta ve gece deprem

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Deprem gece yatakta yakalarsa doğru refleks: yatakta kal, yüzükoyun dön, başını ve enseni yastıkla koru. Karanlıkta koşma.

Deprem anında ne yapmalısın: çök, kapan, tutun

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Sarsıntı öncesi, sırası ve sonrası için sade bir akış: eşyaları sabitle, doğru anda çök-kapan-tutun, güvenle tahliye et.

Deprem çantası: kişiye özel tam içerik

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

72 saatlik temel kitin üzerine kişisel katmanı ekle: ilaç, gözlük, belge, nakit, bebek/evcil ihtiyaçları. Git-çantası ve ev-çantası ayrımı.

Deprem sonrası gaz kaçağı ve elektrik güvenliği

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Gaz kokusu varsa düğmeye ve çakmağa dokunma, havalandır, vanayı kapat, çık. Elektrik ve su güvenliği için adım adım.

Deprem sonrası ilk 72 saat: ne yapılır?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Sarsıntı bittikten sonra aşama aşama: güvenlik ve yaralı kontrolü, vanalar, haber, su-gıda, barınma kararı ve artçılar.

Düğüm ve temel ip kullanımı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Birkaç sağlam düğüm afette sabitleme, taşıma ve barınak kurmada işe yarar: kazık bağı, sekizli, tekboğum-iki yarım, izbarço. Doğru ipi seç, düğümü önceden öğren; yük taşıyan düğümlerde güvenliği abartma.

Duman dedektörü: seçim, montaj ve bakım

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Duman dedektörü yangını uykuda bile erken haber verir. Her kata ve yatak odalarının yakınına tak; pilini yılda iki kez test et, cihazı 10 yılda yenile.

Üstün tutuşursa: dur, yat, yuvarlan

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Giysin tutuşursa koşma — koşmak alevi büyütür. Dur, yere yat, yüzünü koruyarak alev sönene kadar yuvarlan. Sonra yanığı 20 dakika suyla soğut.

EDC: her gün taşınan ekipman kurulumu

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

EDC (every day carry), evden uzaktayken acil duruma hazır olmanın küçük setidir: telefon+powerbank, küçük fener, su, mini ilk yardım, iletişim kartı ve nakit. Minimal, işlevsel ve yasal sınır içinde.

Elektrik kaynaklı yangın

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Önce akımı kes (şalter/fiş). Akım varken suyla müdahale etme; kuru kimyevi toz ya da CO2 söndürücü kullan. Söndüremiyorsan çık ve 112.

Enkaz altında kalırsan ne yaparsın?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Enkaz altında hayatta kalma: sakin kal, enerjini koru, bağırmak yerine sert yüzeye vur ya da düdük çal, tozdan korun, hareketsiz kal.

Fırtına ve kuvvetli rüzgârda güvenlik

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Fırtına ve kuvvetli rüzgârda: uçabilecek dış cisimleri sabitle/içeri al, pencereden uzak dur, iç/alt katta sığın, kopmuş elektrik teline yaklaşma. Uyarıları önceden takip et, son ana bırakma.

Güvenli toplanma alanını bulmak

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Mahallendeki resmi toplanma alanını önceden öğren: binalardan, direklerden ve camdan uzak açık alan. Yakın + uzak iki nokta belirle.

Harita ve pusula ile yön bulma (internetsiz)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

GPS/internet çökünce yön bulmanın temeli: kâğıt harita okumak, pusulayla yön tutmak, haritayı kuzeye göre ayarlamak ve bilinen noktalardan konum kestirmek. Çevrimdışı haritayı yedekle, temel beceriyi öğren.

Heyelan riski ve belirtileri

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Eğimli/dolgu arazide heyelan riskini tanı: yeni çatlaklar, eğilen ağaç/direk, kapı-pencere sıkışması, bulanan/kesilen su, anormal sesler. Şiddetli/uzun yağışta ve deprem sonrası risk artar; belirti varsa tahliye et.

İş yerinde acil durum: çalışan rehberi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Günün çoğunu iş yerinde geçiriyorsun; oradaki acil durumu da planla: tahliye yolu ve toplanma alanını öğren, masa çantası bulundur, görev/tatbikatlara katıl, aileyle iletişim planını işe de uyarla.

Kalabalıkta izdiham: AVM, stadyum, miting

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Yoğun kalabalıkta izdiham (crowd crush) ölümcüldür; tehlike ezilme değil, göğsün sıkışıp nefes alamamaktır. Ayakta kal, akışla hareket et, kollarını göğsünün önünde tut, duvar/bariyerden uzak dur.

Endüstriyel kaza ve kimyasal sızıntı yakınında

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Yakında kimyasal sızıntı/endüstriyel kaza olursa: resmi talimatı dinle. Genelde "içeride kal-mühürle" (shelter-in-place); tahliye deniyorsa rüzgâr üstüne, dik yönde uzaklaş. Havalandırma/klimayı kapat, pencereleri mühürle.

Kırsalda hazırlık: uzak mesafe ve kendine yetme

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kırsalda yardım geç gelir, yollar kapanabilir ve şebeke uzun süre kesik kalabilir. Su, gıda ve enerjide kendine yetme, telsiz/radyo ile haberleşme ve yol kapanmasına karşı plan kur.

Kış öncesi ev ve araç hazırlığı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kış gelmeden yapılacak hazırlık ritüeli: evde yalıtım, güvenli ısınma ve CO önlemi, stok tazeleme; araçta kış lastiği/zincir, antifriz ve kış kiti. Soğuk basmadan, sezon başında hallet.

Minimalist hazırlık: küçük daire ve şehirli profesyonel

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Küçük dairede yer yokken bile etkili hazırlık: tek çantada akıllı kit, çok işlevli eşya, dijital belge yedeği ve her gün taşınan küçük ekipman (EDC). Az ama doğru eşyayla hazır ol.

Evde mobilya ve eşyayı sabitleme: adım adım

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Devrilecek dolap, kitaplık, televizyon, buzdolabı ve avizeyi sabitle. Depremde en ucuz ve en etkili can güvenliği önlemi.

Müstakil ev ve bahçeli konutta hazırlık

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Müstakil ev avantaj da risk de taşır: su deposu, jeneratör ve depolama imkânı vardır ama tüp/LPG, baca ve bahçe riskleri yönetilmeli. Kendine yetme kapasiteni kur, tehlikeleri azalt.

Mutfak ve yağ yangınını söndürme

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Yağ yangınına asla su dökme; ocağı kapat ve metal kapakla boğ. Tavayı oynatma. Büyürse çık ve 112. Su, alev alan yağı patlatır.

Öğrenci, yurt ve paylaşımlı evde hazırlık

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Sınırlı alan, geçici konut ve ortak yaşamda hazırlık: küçük taşınabilir kit, ev arkadaşlarıyla ortak plan, yurt tahliye kurallarını öğrenme ve aileden uzaktayken iletişim. Az eşyayla, birlikte hazır ol.

Orman yangını kıyısında yaşamak: savunma alanı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Orman/makilik yakınında yaşıyorsan evin çevresinde "savunma alanı" oluştur: eve yakın yanıcıları temizle, çatı/oluğu temiz tut, kıvılcıma karşı önlem al. En önemli karar erken tahliye; evi kurtarmaya kalkma.

Şehir dışı "ortak kişi" iletişim planı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Yerel hatlar kilitlense de uzak bağlantı çoğu zaman çalışır. Şehir dışından tek bir ortak kişi belirle; herkes durumunu ona SMS'le bildirsin, o da aileyi haberdar etsin.

Salgın ve pandemi: hane hazırlığı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Salgın döneminde hane hazırlığı: hijyen (el yıkama, maske), evde birkaç haftalık stok, hasta izolasyonu için plan ve güvenilir bilgi kaynağı. Panik ve yığılma değil; sakin, sürdürülebilir önlem.

Uzun süreli şehir çapında altyapı çökmesi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Günlerce süren elektrik, su, iletişim ve tedarik kesintisinde hayatta kalmanın çerçevesi: önceliklerin sırası (su > ısı > gıda > bilgi > güvenlik), stoğu yönetme, doğru bilgi kaynağı ve komşu dayanışması.

Sel sonrası güvenli temizlik ve dezenfeksiyon

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Sel suyu kirlidir ve elektrik yüklü olabilir. Yetkili onayı olmadan dönme; eldiven-çizme kullan, küfü temizle, içme suyunu doğrula, hasarı fotoğrafla.

Sel ve su baskınında ne yaparsın?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Sel öncesi önlem, baskın anında yüksek yere çıkış ve sonrası temizlik. Altın kural: sele girme — 15 cm su seni, 60 cm aracı sürükler.

Seyahatte ve yabancı yerde acil durum

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Tatil ya da iş için yabancı bir şehir/ülkedeyken acil durum: yerel acil numarayı ve konaklamanın tahliye planını öğren, belge kopyalarını ve konsolosluk bilgisini hazır tut, dil engeline karşı hazırlan.

Site ve toplu yaşam alanında ortak hazırlık

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Site/toplu yaşamda bireysel hazırlığın ötesi: yönetim eliyle ortak ekipman ve depo, toplanma alanı, kat/blok temsilcileri ve düzenli tatbikat. Birlikte hazırlanan bir site, krizde tek tek hanelerden güçlüdür.

Tahliye mi, evde sığınmak mı?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Doğru karar senaryoya bağlıdır. Yangın, yükselen sel, gaz kaçağı ve yapı hasarında çık; dışarıdaki kimyasal/şiddetli hava ve güvenli çıkış yoksa içeride sığın.

Toplu taşımada ve metroda acil durum

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Metro, otobüs, tramvay ya da trende acil durum: panik yapma, görevlinin talimatını izle, tutunarak dengeni koru, acil çıkış ve durdurma donanımını bil. Kendi başına raya/tünele inme.

Kıyıda tsunami farkındalığı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kıyıdaysan güçlü/uzun bir depremden sonra tsunami riskini bil: doğal uyarılar (deniz çekilmesi, anormal kabarma, gürültü) görülürse beklemeden yüksek/iç bölgeye çık. Resmi uyarıyı izle; deniz birkaç dalga gelene dek geri dönme.

Tüp (LPG) güvenliği ve gaz kaçağı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Tüp gazı kaçağında: ateş/kıvılcım yapma, elektrik düğmesine dokunma, havalandır, tüp vanasını kapat, çık. Tüpü dik ve havalandırılan yerde kullan.

Ev yangın kaçış planını çizmek

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Her odadan iki çıkış yolu belirle, dışarıda bir buluşma noktası seç ve ailecek tatbikat yap. Yangında saniyeler önemlidir; plan önceden hazır olmalı.

Yangın söndürücü seçimi ve kullanımı (PASS)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Ev için ABC kuru kimyevi tozlu söndürücü; mutfak/elektrik için CO2. Çıkışa yakın as, basıncını kontrol et. Kullanım: pimi çek, dibe yönelt, sık, süpür.

Yangında ne yaparsın: önle, söndür, tahliye et

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Evde yangını önleme, duman dedektörü, söndürücüyü doğru kullanma ve dumanın altından güvenli tahliye. Küçük yangını söndür, büyüğünden kaç.

Afet gönüllülüğü: AFAD/Kızılay/AKUT nasıl başlanır

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Afet gönüllüsü olmak isteyenler için başlangıç: AFAD Gönüllülük Sistemi, Türk Kızılayı ve AKUT üzerinden kayıt, eğitim ve rol seçimi. Eğitimsiz sahaya gitmek yerine doğru kapıdan gir.

Aile acil durum planı: herkesin rolünü bildiği bir düzen

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Buluşma noktaları, ortak kişi, herkesin görevi ve çocuk-yaşlı-evcil hayvan ihtiyaçları. Bir öğleden sonrada kurulan sade aile planı.

Aile belge ve bilgi kasası (fiziksel + dijital)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Ailenin kritik belgelerini tek bir erişilebilir sette toplama: su geçirmez fiziksel dosya + şifreli dijital yedek. Kimlik, tapu, DASK, sağlık, sigorta ve numaralar bir arada.

Bebek/küçük çocukla acil çanta farkları

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Bebekli hanede acil çanta neden farklıdır: mama/anne sütü çözümü, bez ve ıslak mendil, ısı yönetimi, ilaç ve dozları, yedek kıyafet. Bebeğin ihtiyacı yetişkininkinden hızlı değişir.

Beceri ve kaynak paylaşım haritası

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Mahalle/apartmanda kimde hangi beceri ve kaynak var: ilk yardım bilen, jeneratörü, aracı, suyu ya da aleti olan. Krizden önce envanter çıkararak dayanışmayı somutlaştır.

Bilişsel farklılık ve otizmde acil hazırlık

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Otizm ya da bilişsel farklılığı olan birey için afet: aşırı uyaran ve rutin bozulması en büyük zorluktur. Tanıdık eşya, görsel plan, sakinleştirme stratejisi ve düşük uyaranlı alan hazırla.

Çiftlik hayvanı ve büyükbaş/küçükbaş afet hazırlığı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kırsalda büyükbaş/küçükbaş ve kümes hayvanları için afet hazırlığı: erken karar (tahliye mi, güvenli alana bırakma mı), su ve yem stoğu, kimliklendirme, güvenli barınak. Hayvanları tahliye zordur; planı önceden kur.

Çocuğa acil durum eğitimi (yaşa göre)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Çocuğa korkutmadan acil durum öğretmenin yaşa göre yolu: 112, adını-adresini söyleme, buluşma noktası ve çök-kapan-tutun. Oyunla pekiştir, tekrarla, baskı yapma.

Çocuklarla deprem tatbikatını oyuna çevirmek

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Çocuğa depremi korkutmadan öğretmenin yolu oyundur: çök-kapan-tutun yarışı, "güvenli nokta" saklambacı, deprem çantası avı. Tekrar eden, kısa ve eğlenceli provalar refleks kazandırır.

Engelli birey için kişiye özel tahliye planı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Engelli bir aile bireyi için kişiye özel tahliye planı: ihtiyaçları yaz, ekipmanı (sandalye, baston, cihaz) yedekle, en az iki destek kişi belirle ve rotayı erişilebilir kur.

Ergenlere acil durumda sorumluluk ve görev verme

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Ergenler afette pasif değil, ekibin bir parçası olabilir: kardeşe göz kulak olmak, çantayı kontrol etmek, ilk yardım ve iletişim. Gerçek görev güven verir ve paniği azaltır.

Evcil hayvanla afet hazırlığı ve tahliye

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Evcil hayvanınla afete hazırlık: 3 günlük mama ve su, taşıma kabı, tasma, aşı kartı kopyası ve kayıp planı. Çoğu barınak hayvan kabul etmez; nereye gideceğini önceden bul.

Görme engelli için tahliye ve oryantasyon

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Görme engelli birey için tahliye: rotayı önceden ezberle, bastonu ve yedek yardımcıları hazır tut, refakat (rehberli yürüme) tekniğini öğret. Eşya yerini sabit tut; afet sonrası ortam değişir.

Hamilelikte ve yenidoğanla acil hazırlık

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Hamilelik ve yenidoğan döneminde afete hazırlık: hastane çantası ve doğum planı, ulaşım alternatifi, doğum belgeleri, son trimesterde ek tedbir ve yenidoğanda ısı/beslenme. Plan erkenden, sakin kurulur.

İşitme engelli için acil uyarı sistemleri

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

İşitme engelli birey sesli alarmı ve anonsu duyamaz; uyarıyı görselleştir: titreşimli/ışıklı alarm, telefonda titreşim ve metin bildirimleri, görsel iletişim kartları. Önceden kur, herkes bilsin.

Afet sonrası kayıp evcil hayvanı bulma

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Afette kaçan/kaybolan hayvanı bulma şansını artırmak: mikroçip ve künye, güncel fotoğrafla ilan, barınak ve veteriner kontrolü, tanıdık koku ve sistematik arama. En güçlü araç önceden kimliklendirmedir.

Kedi ve köpekle tahliye lojistiği

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Afette kedi/köpeği güvenle tahliye etmenin pratiği: taşıma kabına alıştırma, tasma disiplini, panik yönetimi, kimlik ve çoklu hayvan düzeni. Hayvan stresliyken kaçar; hazırlık tahliyeyi hızlandırır.

Komşu tanışma ve kırılgan birey haritası

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Afet öncesi en güçlü araç komşuluktur: kimin yalnız yaşlı, engelli, bebekli ya da kronik hastası olduğunu önceden bilmek. Kim kimi kontrol edecek sorusunu krizden önce yanıtla.

Kriz öncesi komşuluk dayanışma ağını kur

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kriz anında en hızlı yardım yan kapından gelir. Komşularını tanı, kırılgan bireyleri gözet, basit bir dayanışma ve iletişim ağı kur.

Mahalle/apartman telefon ağacı kurma

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Bir haberi hızla ve düzenli yaymak için telefon ağacı: her kişi belirli birkaç kişiyi arar, zincir tıkanmadan herkese ulaşır. Şebeke çökerse SMS ve yedek kanalla nasıl çalışır.

Okul/kreş acil durum politikasını öğrenmek

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Çocuğunun okul/kreşinde afet anında ne olacağını öğren: tahliye ve toplanma yeri, kime teslim edilir, hangi kanaldan haber verilir. Veli olarak sorman gereken sorular.

Söylenti ve panikle başa çıkma

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kriz anında yanlış bilgi hızla yayılır ve panik yaratır. Doğrulanmış kaynağı tanıma, paylaşmadan önce teyit etme ve sakin kalma yöntemleri. Yaymadığın söylenti zarar veremez.

Tekerlekli sandalye kullanıcısı için ev ve tahliye

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Tekerlekli sandalye ya da hareket kısıtı olan birey için ev düzeni ve tahliye: eşiksiz rota, asansörsüz kat planı, transfer ve taşıma teknikleri, en az iki destek kişi. Asansör kesilir; alternatifi önceden kur.

Yaşlı bireyle acil durum planı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Yaşlı bir aile bireyiyle afete hazırlık: ilaç stoğu ve listesi, hareket kısıtına göre tahliye, işitme/görme desteği ve refakat kişisi. İhtiyaçları önceden yazıya dök.

Yıllık aile afet tatbikatı senaryoları

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Planı kâğıtta bırakma; yılda bir-iki kez gerçekçi tatbikat yap. Deprem, yangın ve sel/tahliye senaryolarını kısa, sakin ve eğlenceli provalarla çalış. Tatbikat eksikleri ortaya çıkarır; düzelt ve tekrarla.

3-2-1 yedekleme kuralı pratikte

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Veriyi kaybetmemenin sade kuralı: 3 kopya, 2 farklı ortam, 1 kopya uzakta. Fotoğraf, belge ve hatıraları düzenli yedekle; ev zarar görse de uzak kopya kurtarır.

Aile iletişim kartı hazırlama

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Telefon ölse de ulaşabilmek için yazılı bir kart: ortak kişi numarası, buluşma noktaları, acil numaralar. Herkesin cüzdanında/çantasında bir kopya bulunsun.

Belgeleri tarama ve çevrimdışı arşivleme

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kimlik, tapu, DASK, sağlık ve sigorta belgelerini net tara, anlaşılır adlandır, şifreli ve çevrimdışı erişilebilir bir klasörde sakla. Basılı set ayrıca çantada.

Çevrimdışı harita indirme ve kullanma

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

İnternet çökse de yön bulmak için bölgeni önceden telefonuna indir. Toplanma noktaları, hastane ve güvenli rotaları çevrimdışı erişilebilir tut.

Dijital hazırlık: belgelerini ve verini krize hazırla

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kimlik, sigorta ve sağlık belgelerinin çevrimdışı kopyaları, güvenli yedekler ve şebeke çökse de çalışan dijital alternatifler.

Elektrik kesintisinde kritik cihazlarını nasıl ayakta tutarsın?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Powerbank, güneş paneli ve jeneratör katmanlarıyla kesinti boyunca telefon, ışık ve tıbbi cihaz gibi kritik yükleri çalışır tutmak.

Taşınabilir güç istasyonu seçimi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Wh kapasitesi ne kadar cihazı ne süre besler, çıkış gücü (W) hangi cihazı kaldırır, saf sinüs ve şarj seçenekleri. İç mekânda güvenli; güneş paneliyle yenilenir.

Güçlü parola ve parola yöneticisi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Her hesaba benzersiz, uzun parola kullan; hepsini ezberlemek yerine bir parola yöneticisine bırak. Kriz anında dolandırıcılık ve hesap ele geçirme artar.

Katlanır güneş paneliyle şarj

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Uzayan kesintide güç istasyonunu ve cihazları gün ışığıyla yenile. Panel gücü (W), güç istasyonuyla uyum ve doğru açı/yön önemlidir.

İki adımlı doğrulama (2FA) ve yedek kodlar

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Önemli hesaplarda 2FA aç: parola çalınsa bile ikinci adım korur. Yedek kurtarma kodlarını çevrimdışı sakla; telefonsuz kaldığında erişimi kaybetme.

İnternetsiz mesajlaşma (mesh/Bluetooth uygulamaları)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Şebeke çökse de telefonlar arasında doğrudan, internetsiz kısa mesafe mesajlaşma sağlayan mesh uygulamaları. Önceden kur, dene; menzil sınırlı, yedek olarak düşün.

Jeneratör güvenliği ve karbon monoksit

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Jeneratörü ASLA kapalı alanda çalıştırma — egzoz gazı (CO) görünmez ve öldürür. Açık, pencerelerden uzak alanda çalıştır; cihazları doğrudan bağla, yakıtı güvenle sakla.

Kritik yük hesabı: neyi ne kadar beslerim?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Cihazın watt'ını süreyle çarp (Wh), önceliklendir. Önce iletişim, ışık ve varsa tıbbi cihaz; buzdolabı ve ısıtıcı gibi büyük yükleri en sona bırak.

Kriz anında dolandırıcılık ve sahte yardım

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Afet ve kriz sonrası sahte bağış, sahte yardım ve oltalama mesajları artar. Kaynağı doğrula, linke tıklama, acele ettiren taleplere şüpheyle yaklaş.

Pilli/kurmalı radyo ile resmi bilgi alma

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

İnternet ve elektrik çökse de resmi anonsları (AFAD, valilik) dinlemenin en dayanıklı yolu radyodur. Pilli ya da kurmalı/güneşli bir radyo bulundur, çalıştığını dene.

Powerbank seçimi: kapasite, çıkış ve güvenlik

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

mAh/Wh kapasitesi telefonu kaç kez doldurur, çıkış gücü (W) neyi besler, sertifika güvenliği ve uçak sınırı (~100 Wh). Çoğu kişi için ilk enerji adımı.

Şebeke çökünce nasıl haberleşirsin?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Telefon hatları kilitlense de bağlantıda kalmanın yolları: SMS disiplini, aile iletişim planı, telsiz ve çevrimdışı alternatifler.

Acil durumda SMS disiplini ve mesaj şablonları

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Şebeke yoğunken arama yerine SMS at; kısa mesaj dolu hatta bile geçer. Tek satırlık "iyiyim" şablonları ve hat tasarrufu kuralları.

Telefon kaybolursa veya çalınırsa acil adımlar

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Uzaktan kilitle/konumla, SIM'i kapattır, kritik hesap parolalarını değiştir. Önceden "cihazımı bul", ekran kilidi ve yedek kurtarma yöntemini kur.

Telefon pilini krizde uzun süre dayandırma

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Parlaklığı kıs, güç tasarrufu moduna al, gereksiz uygulamaları ve konum/bluetooth'u kapat; çekmediği yerde uçak moduna al. Dolu bir powerbank bulundur.

Telsiz (PMR/el telsizi) başlangıç rehberi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Şebeke çökse de kısa mesafede konuşmak için el telsizi. Aile aynı kanalı önceden kararlaştırsın; menzil görüş hattıyla sınırlıdır. Bazı bantlar lisans ister.

Tıbbi cihaza bağımlı hanede kesintisiz güç

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Solunum cihazı, oksijen, insülin soğutması gibi hayati cihazlar varsa enerji planının merkezi budur. Yedek güç, hastane/komşu planı ve dağıtım şirketine bildirim.

Acil fonunu nasıl kurarsın?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Beklenmedik gidere ve gelir kaybına karşı tampon: küçük başla, ulaşılabilir tut, bir kısmını nakit ayır, sigortayla destekle.

AFAD yardım ve destek başvuruları

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Afet sonrası AFAD ve resmi destek başvuruları: hangi kanaldan (e-Devlet, AFAD), hangi belgelerle ve hangi sırayla başvurulur. Doğru bilgi kaynağı ve dolandırıcılıktan korunma.

Aylık gideri hesaplama ve acil fon hedefi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Acil fon hedefini doğru koymanın temeli: önce gerçek aylık zorunlu giderini hesapla, sonra 1 → 3 → 6 aylık kademeli hedef belirle. Küçük başla, otomatikleştir, kademe kademe büyüt.

Belgeler, DASK ve afet sonrası başvurular: resmi hazırlık

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kritik belgelerini hazırla, DASK ve sigortanı güncel tut, afet sonrası AFAD/e-Devlet başvurularını ve haklarını bil.

DASK nedir, neyi kapsar/kapsamaz

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) neyi karşılar, neyi karşılamaz: yalnız binayı ve belli bir limite kadar deprem hasarını kapsar; eşyayı, sel ve yangını kapsamaz. Onlar için ayrı poliçe gerekir.

Enflasyon döneminde alım gücünü koruma temelleri

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Enflasyonda alım gücünü korumanın panik içermeyen temelleri: bütçeyi gözden geçir, acil fonu koru, çeşitlendir, tek sepete yüklenme. Spesifik ürün değil, sağlam ilkeler.

Gelir kaybına karşı plan (iş kaybı senaryosu)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

İş/gelir kaybı senaryosuna önceden hazırlık: gideri hızlı kısma planı, acil fonu doğru kullanma, başvurulabilecek haklar (işsizlik ödeneği) ve gelir çeşitlendirme. Panik değil, sıralı adımlar.

Afet sonrası hasar tespiti ve itiraz süreci

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Afet sonrası hasar tespiti nasıl işler, nasıl başvurulur ve sonuca nasıl itiraz edilir: fotoğrafla belgele, resmi başvuruyu yap, süreleri kaçırma, itiraz hakkını kullan.

Hazırlık bütçesini zamana yayarak kurmak

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Hazırlık pahalı ve bunaltıcı görünebilir; oysa aylık küçük adımlarla, doğru öncelik sırasıyla ve ucuzdan başlayarak kurulur. Önce hayat kurtaran ve ucuz olanı al; pahalı ekipmanı en sona bırak.

Kaybolan kimlik/tapu/ehliyet yenileme

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Afette kaybolan kimlik, tapu ve ehliyeti yenileme: hangi kurum (Nüfus, Tapu, e-Devlet), hangi adımlarla. Dijital yedek varsa süreç hızlanır; önceden kopyalamanın değeri.

Kiracı ve ev sahibi afet hak/sorumlulukları

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Afet sonrası kiracı ve ev sahibinin temel hak ve sorumlulukları: bina sigortası kimde, eşya kimde, hasarlı/yıkık konutta kira ne olur. Genel çerçeve ve nereye danışmalı.

Nakit tamponu: ne kadar, hangi kupür, nerede

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kart ve ATM çökerse işe yarayacak fiziksel nakit tamponu: birkaç günlük zorunlu harcamayı küçük kupürlerle, güvenli ve dağıtılmış biçimde sakla. Bankadaki paranın yerine değil, yanında.

Sigorta türleri ve öncelik (DASK, konut, sağlık)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Hangi risk hangi poliçeyle karşılanır: zorunlu DASK depremi, konut sigortası yangın/hırsızlık/su baskınını, sağlık sigortası tedavi masrafını kapsar. Önce zorunlu ve yıkıcı riskleri kapat.

Vekalet ve "ya ben yoksam" planı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Sen ulaşılamaz olursan işlerin yürümesi için plan: güvenilir bir kişi, gerekirse vekalet, belge ve erişim bilgilerinin yeri. Aileyi belirsizlikte bırakmamanın yolu.

Yüksek faizli borcu kapatma sırası

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Borç kapatmanın iki yöntemi: çığ (en yüksek faizden başla, en az faiz öder) ve çağlayan/kartopu (en küçük borçtan başla, motivasyon). Yüksek faizli borçla küçük acil fon dengesini kur.

Acil aydınlatma: fener, kafa feneri ve mum riski

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

El feneri ve kafa feneri + bol yedek pil en güvenli aydınlatmadır. Mum, gaz kaçağı olan ortamda yangın riski taşır; kesintide açık alev yerine pilli ışık kullan.

Acil barınak, çadır ve ısı yalıtımı

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Evden çıkmak zorunda kalırsan geçici barınak ve sıcak kalma temelleri: rüzgâr/yağmurdan korun, zeminden yalıt, ısıyı tut. Kuru kalmak ve yerden yalıtım, kalın giysiden bile önemlidir.

Pişirmeden tüketilebilen acil gıda seçimi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Elektrik ve gaz olmayabilir: konserve, kuruyemiş, enerji barı, kraker gibi pişirme ve soğutma gerektirmeyen, uzun raf ömürlü, herkesin yiyebileceği gıdalar seç.

Acil hijyen kiti ve susuz temizlik

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Su kısıtlıyken hijyeni koru: ıslak mendil, el dezenfektanı, kuru şampuan ve temel kişisel bakım. El hijyeni hastalıkları önlemenin en ucuz yoludur.

Akü bitti: takviye (start) kablosuyla çalıştırma

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Doğru sıra önemli: kırmızı + bitmiş, kırmızı + sağlam, siyah - sağlam, siyah - bitmiş aracın metal şasisine. Sağlam aracı çalıştır, sonra bitmişi; kabloları ters sırayla çıkar.

Araç acil durum kiti: yolda kalmaya karşı hazırlık

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Yolda kalsan da güvende olman için araçta bulunması gerekenler: kış donanımı, lastik, ilk yardım, ışık ve yedek enerji.

Araçta acil durumda görünürlük ve güvenlik

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Arıza/kaza anında: aracı çek, dörtlüleri yak, reflektif yeleği giy, reflektör üçgeni güvenli mesafeye koy ve bariyerin dışına geç. Gece görünürlük hayat kurtarır.

Çok amaçlı çakı ve araç seçimi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Çok amaçlı çakı/araç (multi-tool) seçerken ihtiyaca odaklan: gerçekten kullanacağın işlevler, kalite ve bakım. Yasal taşıma sınırına uy. Az ama doğru fonksiyon, şişkin bir alettense iş görür.

Elektrik/gaz yokken güvenli ısınma

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Önce katman giyin ve tek odayı yalıt. Yakıtlı ısıtıcı/mangal/jeneratörü kapalı alanda asla kullanma (karbon monoksit). Donma ve hipotermi belirtilerini bil.

Elektrik yokken güvenli yemek pişirme

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kamp ocağı, mangal ve gazlı pişiriciyi ASLA kapalı alanda kullanma — karbon monoksit öldürür. Açık/havalandırılan alanda pişir; çoğu konserve soğuk da yenir.

Evde 72 saat: temel acil durum kiti

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Bir kriz anında evde kendine yetebilmen için 72 saatlik kit: su, gıda, ışık, ilk yardım ve belgelerin sade kurulumu.

Acil gıda stoğunu döndürme (FIFO) sistemi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Stok bozulmasın: "ilk giren ilk çıkar" (FIFO). En eski ürünü öne koy, tükettikçe yerine yenisini al. Mutfak stoğunla acil stoğu tek sistemde birleştir.

2 hafta kendine yetme (72 saatin ötesi)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Büyük krizlerde yardım ve altyapı 72 saatten uzun gecikebilir. 72 saatlik çekirdeği kurduktan sonra su, gıda, ilaç ve hijyeni katman katman 2 haftaya genişlet.

Karda veya buzda araçta mahsur kalmak

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Araçta kal, görünür ol, ısıyı koru. Motoru ısınmak için aralıklı çalıştır ama egzozun karla tıkanmadığından emin ol ve camı bir parmak aralık tut — CO öldürür.

Elektrik kesintisinde buzdolabı ve gıda güvenliği

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kapağı mümkün olduğunca az aç: kapalı buzdolabı ~4 saat, dolu dondurucu ~48 saat soğuk kalır. 4°C üstünde 2 saatten fazla kalan çabuk bozulanı at; şüphedeysen at.

Kışın araç kiti ve yolda kalmaya hazırlık

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kışın yolda kalmak ciddi risktir. Battaniye, kar zinciri, buz kazıyıcı, antifrizli cam suyu, kürek ve kum/tuz bulundur; egzozun karla tıkanmasına dikkat et.

Lastik değiştirme: adım adım

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Güvenli yere çek, el frenini çek, tekerlek takozla. Bijonları krikodan önce gevşet; aracı krikoyla kaldırıp stepneyi tak; bijonları çapraz sırayla sık.

Su depolama: ne kadar, nasıl, ne kadar süre?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kişi başı günde en az 3 litre içme suyu; 3 gün için ~9 litre. Gıda sınıfı kapta, serin ve karanlıkta sakla; 6 ayda bir tazele. Hijyen için biraz fazlası iyi.

Su filtresi ve arıtma yöntemleri karşılaştırması

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Acil durumda suyu içilebilir yapmanın yolları: kaynatma, kimyasal (klor/tablet), mekanik filtre (mikron) ve UV. Her birinin neyi tuttuğunu, neyi tutmadığını bil; berraklık + dezenfeksiyon birlikte çalışır.

Su kaynaklı hastalıklardan korunma (afet sonrası)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Afet sonrası kirlenen su, ishal ve bulaşıcı hastalıkların başlıca nedenidir. Sadece güvenli su iç, elini yıka, gıda ve atık hijyenine dikkat et. İshalde sıvı kaybını önle; risk grubunda erken sağlık desteği.

Susuz tuvalet ve sıhhi atık yönetimi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Su kesilince tuvalet bir halk sağlığı sorununa döner. Kova + güçlü poşet + kedi kumu/talaş ile basit bir sistem kur; atığı güvenli kapat, el hijyenini koru.

Suyu arıtma ve dezenfeksiyon yöntemleri

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

En güvenli yöntem kaynatmadır (1 dakika fokur fokur). Alternatif: su arıtma tableti, filtre ya da kokusuz çamaşır suyu (litreye 2 damla, 30 dk bekle). Önce bulanıklığı süz.

Uzun süreli gıda saklama (kuru ve konserve)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Uzun raf ömürlü gıda stoğunu doğru kurmak: serin-kuru-karanlık saklama, hava/nem/haşereden koruma, FIFO döngüsü (önce eskiyi tüket) ve dengeli çeşit. Yediğin şeyleri stokla; stoğu yaşayan bir döngü gibi yönet.

Uzun yol öncesi araç hazırlık kontrolü

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Çıkmadan önce lastik (diş + basınç + stepne), sıvılar, fren, ışıklar ve acil kiti kontrol et; yakıtı tam doldur, rotanı ve tahmini varışını birine bildir.

Yağmur suyu toplama temelleri

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Yağmur suyu, içme dışı kullanımlar (tuvalet, temizlik, bahçe) için değerli bir yedektir. Çatıdan oluk-depo ile toplanır; ilk yağışı atla, kapalı sakla (sivrisinek), içmeden önce mutlaka arıt. Yerel yasal sınırı kontrol et.

Alerji ve anafilakside acil müdahale

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Anafilaksi hayatı tehdit eden hızlı bir alerjik tepkidir. Belirtileri tanı, varsa adrenalin oto-enjektörü dış uyluğa hemen uygula ve 112 ara. Kişiyi yatır, ayağa kaldırma; gerekirse ikinci doz.

Bayılma ve baş dönmesinde ne yapılır?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Bayılan kişiyi sırtüstü yatır, bacaklarını hafif kaldır, sıkan giysiyi gevşet. 1-2 dakikada açılmazsa ya da nefes yoksa 112. Tam ayılmadan yiyecek verme.

Bebek ve çocukta CPR

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Bebek (<1 yaş) ve çocukta temel yaşam desteği: derinlik ve teknik yetişkinden farklıdır. Çocuklarda solunum desteği önemlidir; 112 yönlendirir.

Bebekte tıkanma (boğulma)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Bebekte (1 yaş altı) tıkanmada: 5 sırt vuruşu (yüzükoyun, baş aşağıda) + 5 göğüs itişi. Bebekte karına bası YAPILMAZ. Tepkisizse bebek CPR.

Çocukta kriz sonrası davranış ve destek

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Çocuklar krizi davranışla anlatır: gerileme, alıngalık, uyku sorunu, yapışkanlık. Rutin, güven ve yaşına uygun dürüst anlatım iyileştirir. Ne zaman uzman desteği gerekir.

Elektrik çarpmasında ilk yardım

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Önce akımı kes; kesemiyorsan kuru-yalıtkan bir cisimle ayır, çıplak elle dokunma. 112, nefes kontrolü ve gerekirse CPR. Yüksek gerilim hattından uzak dur.

Ev ilk yardım dolabı: tam içerik ve tazeleme

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Evde bulunması gereken ilk yardım malzemeleri, nasıl düzenlenir, son kullanma takibi ve çocuklardan uzak güvenli yerleşim. Araç ve çanta kiti ayrı.

Aşırı soğuk, donma ve hipotermi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Hipotermi (vücudun aşırı soğuması) ve donma (frostbite) ilk yardımı: ıslak giysiyi çıkar, yavaşça ısıt, nazik davran, ovma. Bilinç bulanıklığı ve titremenin kesilmesi ağır hipotermi işareti — 112 ara.

İlaç yönetimi ve yedeklemesi

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Düzenli ilaç kullanıyorsan afet planının merkezi ilaçtır: güncel liste, makul fazladan stok, soğuk zincir gereken ilaçlar için plan, rotasyon ve su geçirmez taşıma. Eczane kapanabilir; önceden hazırla.

İlk müdahale edenlerde tükenmişlik

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Gönüllü, sağlıkçı ve yardım edenler için öz-bakım: tükenmişlik ve eşduyum yorgunluğunun belirtileri, sınır koyma, dinlenme ve destek alma. Kendini tüketen başkasına faydalı olamaz.

İnme (felç) belirtileri: yüz-kol-konuşma-zaman

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

İnmede her dakika önemli. FAST: Yüz düşmesi, Kol güçsüzlüğü, Konuşma bozukluğu, Zaman (hemen 112). Belirti başlangıç saatini not et; ağızdan bir şey verme.

Kalp krizi belirtileri ve ilk dakikalar

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Göğüste baskı/ağrı, kola-çeneye-sırta yayılma, nefes darlığı, soğuk terleme. Hemen 112; kişiyi yarı oturt ve sakinleştir. Bilinç ve nefes giderse CPR.

Ciddi kanamayı durdurma ve turnike

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Hayati kanamada: doğrudan ve sürekli bas, bırakma. Uzuvda durmayan fışkıran kanamada turnike son çaredir; saatini not et. Her durumda 112.

Kırık, çıkık ve burkulmada ilk yardım

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Şüpheli bölgeyi oynatma ve düzeltmeye çalışma; olduğu gibi destekle, soğuk uygula, yüksekte tut. Açık kırıkta kemiği itme; omurga şüphesinde oynatma.

Koma (yan yatış) pozisyonu

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Bilinci kapalı ama normal nefes alan kişide hava yolunu açık tutmak için yan yatış pozisyonu. Nefes yoksa CPR; omurga şüphesinde dikkatli ol.

Kriz anında zihnini nasıl yönetirsin?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Panik anında sakinleşme teknikleri, kriz sonrası normal tepkiler ve psikolojik ilk yardım. Dayanıklılık kriz günü değil, öncesinde inşa edilir.

Kriz sonrası normal stres tepkileri

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Afet sonrası uykusuzluk, sinirlilik, ağlama, dikkat dağınıklığı ve suçluluk normaldir — anormal bir olaya verilen normal tepkilerdir. Ne zaman geçer, ne zaman profesyonel destek gerekir.

Kronik hastalıkta acil plan (diyabet, KOAH, kalp)

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Diyabet, KOAH, kalp hastalığı gibi kronik durumlarda afet planı: ilaç ve cihaz yedeği, enerji bağımlı cihaz için kesintisiz güç, uyarı belirtileri ve tıbbi bilgi kartı. Kesinti senin için ek risktir; önceden kur.

Panik anında nefes ve topraklama teknikleri

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Panik ve yoğun kaygı anında bedeni hızla sakinleştiren iki kanıtlı teknik: kutu nefesi (4-4-4-4) ve 5-4-3-2-1 topraklama. Birkaç dakikada nabzı düşürür, zihni şimdiye getirir.

Psikolojik ilk yardım: Bak-Dinle-Bağla

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Zor durumdaki birine nasıl destek olunur: WHO Psikolojik İlk Yardım çerçevesi — Bak (güvenlik/ihtiyaç), Dinle (yargısız yanında ol), Bağla (kaynak ve desteğe ulaştır). Terapi değil, insani destektir.

Aşırı sıcak ve sıcak çarpması

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Sıcak bitkinliği ve sıcak çarpmasını ayırt et: bitkinlikte serinlet ve sıvı ver; sıcak çarpması (yüksek ateş, bilinç bulanıklığı) tıbbi acildir — 112 ara ve agresif soğut. Risk grupları için önleme şart.

Suda boğulmada ilk yardım

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Kendini riske atmadan kurtar (uzat/at, gerekmedikçe suya girme). 112, nefes kontrolü; boğulma solunum kaynaklı olduğu için 5 kurtarıcı nefesle başla. Hipotermiye dikkat.

Temel ilk yardım: ilk dakikalarda ne yapmalısın?

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Bir acil durumun ilk dakikalarında doğru sırayla hareket et: güvenliği sağla, 112’yi ara, kanamayı durdur, CPR temellerini bil.

Tıkanma (Heimlich): yetişkin ve çocukta

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Yetişkin/çocuk boğulmada: öksürebiliyorsa öksürtt; nefes alamıyorsa 5 sırt vuruşu + 5 karına bası dönüşümlü. Bilinç kaybında CPR.

Yanıkta ilk müdahale

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Yanıkta: yanan bölgeyi 20 dakika akan ılık-serin suyun altında tut. Buz, yağ, diş macunu sürme; kabarcığı patlatma; yapışan kıyafeti çekme.

Yetişkinde CPR: adım adım

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Nefes almayan yetişkinde temel yaşam desteği: 112, göğsün ortasına dakikada 100-120 tempoda 5-6 cm bası. Eğitimsizsen sadece bası yap.

Zehirlenme ve kimyasal temasında ilk yardım

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Zehirlenmede UZEM (114) ve 112. Kişiyi kaynaktan uzaklaştır; söylenmedikçe kusturma; cilt/göz temasını bol suyla yıka; ambalajı sakla. Gazda temiz hava.

Mevsim geçişinde hazırlığını da tazele

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Yılda iki kez gelen basit bir hatırlatıcı: mevsim döndüğünde — ilkbahar ve sonbaharda — duman dedektörünün pilini, acil çantanı ve stoklarını da kontrol et. 20 dakikalık bu alışkanlık, hazırlığını canlı tutar.

Yaz gelirken: sıcağa karşı 5 dakikalık hazırlık

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Sıcak hava dalgaları sessiz ama ölümcül olabilir; üstelik büyük ölçüde önlenebilir. Yaz basmadan, beş dakikada yapabileceğin sade hazırlık ve sıcak çarpmasında ne yapacağın.

Psikolojik ilk yardım: saha çalışanları için ilkeler

Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMT

Dünya Sağlık Örgütü'nün saha çalışanları için psikolojik ilk yardım (PİY) rehberinin temel ilkeleri: Bak–Dinle–Bağla çerçevesi, etik kurallar ve kendine dikkat. Türkçe uyarlama.

Bütünleşik afet yönetimi: zarar azaltmadan iyileştirmeye

Fri, 29 May 2026 00:00:00 GMT

Afet yönetimi yalnızca "olay anı" değildir; zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirmeden oluşan kesintisiz bir döngüdür. AFAD'ın bütünleşik afet yönetimi çerçevesi ve bireyin bu döngüdeki yeri.