Tekerlekli sandalye kullanıcısı için ev ve tahliye
Tekerlekli sandalye ya da hareket kısıtı olan birey için ev düzeni ve tahliye: eşiksiz rota, asansörsüz kat planı, transfer ve taşıma teknikleri, en az iki destek kişi. Asansör kesilir; alternatifi önceden kur.
⏱️ 30 saniyede
- Asansöre güvenme: Afette elektrik kesilir; tahliyeyi asansörsüz planla.
- Eşiksiz, geniş bir rota belirle ve önceden dene.
- En az iki destek kişi plana dahil olsun (biri ulaşamayabilir).
- Transfer/taşıma tekniğini önceden konuş; gerekiyorsa tahliye sandalyesi.
- Bu, genel engelli tahliye planının hareket-odaklı derinliğidir.
Neden ayrı planlama?
Tekerlekli sandalye kullanan ya da hareket kısıtı olan (yürüteç, yatağa bağımlı) biri için en büyük risk, tahliye yolunun erişilebilir olmaması: çalışmayan asansör, dar/eşikli geçiş, merdiven. Bunları kriz anında çözmeye çalışmak geç kalır; rotayı ve yöntemi önceden kurmak gerekir.
Ev düzeni
- Erişilebilir çıkış rotası: En çok vakit geçirdiğin oda çıkışa/zemine yakın olsun; mümkünse alt kat.
- Eşik ve geçiş: Eşikleri rampala, geçişleri sandalyenin sığacağı genişlikte tut, koridoru boş bırak.
- Kritik eşya yakında: İlaç, iletişim kartı, fener, telefon ve şarjı yatağa/sandalyeye ulaşılabilir.
- Yedek hareket: Sandalye bozulursa diye alternatif (manuel sandalye, transfer tahtası) düşün.
Tahliye planı
- Asansörsüz senaryo kur. Elektrik kesilince asansör durur; merdivenden güvenli iniş için destek kişi ve gerekiyorsa tahliye sandalyesi planla.
- Transfer/taşımayı öğren. Destek kişiler güvenli kaldırma/taşımayı önceden çalışsın; yanlış teknik hem bireyi hem taşıyanı yaralar.
- İki destek kişi belirle. Biri evde/ulaşılabilir olmayabilir; yedek şart. Komşuluk ağına bağla.
- Rotayı dene. Çıkış yolunu gerçek koşulda (gece, kalabalık) prova et; darboğazları gör.
- Bilgilendir. Apartman/site yönetimi ve itfaiyenin, binada hareket kısıtlı biri olduğunu bilmesini sağla.
Deprem anı
Sarsıntı anında inmek her zaman güvenli değildir; tekerlekli sandalyede çök-kapan-tutun (frenle, öne eğil, baş-enseni koru) tahliyeden önce gelir.
Sık hatalar
- Tahliyeyi asansöre bağlamak.
- Tek destek kişiye güvenmek.
- Transfer tekniğini prova etmemek.
- Yönetim/itfaiyeyi bilgilendirmemek.
Kime göre uyarla
- Yatağa bağımlı birey: Taşıma daha çok kişi ve ekipman ister; sağlık ekibiyle planla.
- Elektrikli sandalye: Ağırdır; şarj + manuel yedek ve taşıma planı kritik.
Sonraki adım
Genel çerçeve: engelli birey için kişiye özel tahliye planı. Enerji bağımlı cihaz varsa tıbbi cihaz için kesintisiz güç.