Altyapı
Şebeke çökse de ayakta kal: enerji yedeği, haberleşme ve dijital belge/veri güvenliği.
22 rehber
Dijital hazırlık: belgelerini ve verini krize hazırla
Kimlik, sigorta ve sağlık belgelerinin çevrimdışı kopyaları, güvenli yedekler ve şebeke çökse de çalışan dijital alternatifler.
Rehberi okuElektrik kesintisinde kritik cihazlarını nasıl ayakta tutarsın?
Powerbank, güneş paneli ve jeneratör katmanlarıyla kesinti boyunca telefon, ışık ve tıbbi cihaz gibi kritik yükleri çalışır tutmak.
Rehberi okuŞebeke çökünce nasıl haberleşirsin?
Telefon hatları kilitlense de bağlantıda kalmanın yolları: SMS disiplini, aile iletişim planı, telsiz ve çevrimdışı alternatifler.
Rehberi oku3-2-1 yedekleme kuralı pratikte
Veriyi kaybetmemenin sade kuralı: 3 kopya, 2 farklı ortam, 1 kopya uzakta. Fotoğraf, belge ve hatıraları düzenli yedekle; ev zarar görse de uzak kopya kurtarır.
Rehberi okuPowerbank seçimi: kapasite, çıkış ve güvenlik
mAh/Wh kapasitesi telefonu kaç kez doldurur, çıkış gücü (W) neyi besler, sertifika güvenliği ve uçak sınırı (~100 Wh). Çoğu kişi için ilk enerji adımı.
Rehberi okuAcil durumda SMS disiplini ve mesaj şablonları
Şebeke yoğunken arama yerine SMS at; kısa mesaj dolu hatta bile geçer. Tek satırlık "iyiyim" şablonları ve hat tasarrufu kuralları.
Rehberi okuBelgeleri tarama ve çevrimdışı arşivleme
Kimlik, tapu, DASK, sağlık ve sigorta belgelerini net tara, anlaşılır adlandır, şifreli ve çevrimdışı erişilebilir bir klasörde sakla. Basılı set ayrıca çantada.
Rehberi okuTaşınabilir güç istasyonu seçimi
Wh kapasitesi ne kadar cihazı ne süre besler, çıkış gücü (W) hangi cihazı kaldırır, saf sinüs ve şarj seçenekleri. İç mekânda güvenli; güneş paneliyle yenilenir.
Rehberi okuTelsiz (PMR/el telsizi) başlangıç rehberi
Şebeke çökse de kısa mesafede konuşmak için el telsizi. Aile aynı kanalı önceden kararlaştırsın; menzil görüş hattıyla sınırlıdır. Bazı bantlar lisans ister.
Rehberi okuÇevrimdışı harita indirme ve kullanma
İnternet çökse de yön bulmak için bölgeni önceden telefonuna indir. Toplanma noktaları, hastane ve güvenli rotaları çevrimdışı erişilebilir tut.
Rehberi okuKatlanır güneş paneliyle şarj
Uzayan kesintide güç istasyonunu ve cihazları gün ışığıyla yenile. Panel gücü (W), güç istasyonuyla uyum ve doğru açı/yön önemlidir.
Rehberi okuPilli/kurmalı radyo ile resmi bilgi alma
İnternet ve elektrik çökse de resmi anonsları (AFAD, valilik) dinlemenin en dayanıklı yolu radyodur. Pilli ya da kurmalı/güneşli bir radyo bulundur, çalıştığını dene.
Rehberi okuGüçlü parola ve parola yöneticisi
Her hesaba benzersiz, uzun parola kullan; hepsini ezberlemek yerine bir parola yöneticisine bırak. Kriz anında dolandırıcılık ve hesap ele geçirme artar.
Rehberi okuJeneratör güvenliği ve karbon monoksit
Jeneratörü ASLA kapalı alanda çalıştırma — egzoz gazı (CO) görünmez ve öldürür. Açık, pencerelerden uzak alanda çalıştır; cihazları doğrudan bağla, yakıtı güvenle sakla.
Rehberi okuTelefon pilini krizde uzun süre dayandırma
Parlaklığı kıs, güç tasarrufu moduna al, gereksiz uygulamaları ve konum/bluetooth'u kapat; çekmediği yerde uçak moduna al. Dolu bir powerbank bulundur.
Rehberi okuİki adımlı doğrulama (2FA) ve yedek kodlar
Önemli hesaplarda 2FA aç: parola çalınsa bile ikinci adım korur. Yedek kurtarma kodlarını çevrimdışı sakla; telefonsuz kaldığında erişimi kaybetme.
Rehberi okuİnternetsiz mesajlaşma (mesh/Bluetooth uygulamaları)
Şebeke çökse de telefonlar arasında doğrudan, internetsiz kısa mesafe mesajlaşma sağlayan mesh uygulamaları. Önceden kur, dene; menzil sınırlı, yedek olarak düşün.
Rehberi okuKritik yük hesabı: neyi ne kadar beslerim?
Cihazın watt'ını süreyle çarp (Wh), önceliklendir. Önce iletişim, ışık ve varsa tıbbi cihaz; buzdolabı ve ısıtıcı gibi büyük yükleri en sona bırak.
Rehberi okuAile iletişim kartı hazırlama
Telefon ölse de ulaşabilmek için yazılı bir kart: ortak kişi numarası, buluşma noktaları, acil numaralar. Herkesin cüzdanında/çantasında bir kopya bulunsun.
Rehberi okuKriz anında dolandırıcılık ve sahte yardım
Afet ve kriz sonrası sahte bağış, sahte yardım ve oltalama mesajları artar. Kaynağı doğrula, linke tıklama, acele ettiren taleplere şüpheyle yaklaş.
Rehberi okuTıbbi cihaza bağımlı hanede kesintisiz güç
Solunum cihazı, oksijen, insülin soğutması gibi hayati cihazlar varsa enerji planının merkezi budur. Yedek güç, hastane/komşu planı ve dağıtım şirketine bildirim.
Rehberi okuTelefon kaybolursa veya çalınırsa acil adımlar
Uzaktan kilitle/konumla, SIM'i kapattır, kritik hesap parolalarını değiştir. Önceden "cihazımı bul", ekran kilidi ve yedek kurtarma yöntemini kur.
Rehberi oku