Sağlık
İnme (felç) belirtileri: yüz-kol-konuşma-zaman
İnmede her dakika önemli. FAST: Yüz düşmesi, Kol güçsüzlüğü, Konuşma bozukluğu, Zaman (hemen 112). Belirti başlangıç saatini not et; ağızdan bir şey verme.
tarihinde yayınlandı.
Bu içerik profesyonel tıbbi yardımın yerini tutmaz. İnmede tedavi penceresi dardır; belirti varsa hemen 112’yi ara. “Geçer mi?” diye bekleme.
⏱️ 30 saniyede
İnmeyi FAST ile tanı:
- Yüz (Face): Gülümsemesini iste; bir taraf düşük mü?
- Kol (Arms): İki kolunu kaldırsın; bir kol düşüyor/kalkmıyor mu?
- Konuşma (Speech): Basit bir cümle söylesin; peltek/anlamsız/bozuk mu?
- Zaman (Time): Bu belirtilerden biri varsa hemen 112 — ve belirtinin başladığı saati not et.
Neden zaman kritik?
İnmede beyin hücreleri her dakika ölür. Erken ulaşılan tedaviler hasarı ciddi biçimde azaltır ama dar bir zaman penceresinde uygulanır. Bu yüzden belirtinin kaçta başladığını bilmek hayati önemdedir.
Belirtiler
- Yüzün, kolun ya da bacağın bir tarafında ani uyuşma/güçsüzlük.
- Ani konuşma ya da anlama güçlüğü.
- Ani görme kaybı, ani şiddetli baş ağrısı, denge/yürüme kaybı.
İlk dakikalar
- FAST ile değerlendir; tek belirti bile yeterli sebeptir.
- 112’yi ara, inme şüphesini söyle, belirti başlangıç saatini bildir.
- Kişiyi rahat, başı hafif yükseltilmiş şekilde yatır/oturt; yanında kal.
- Bilinci kapalı ama nefes alıyorsa yan yatış pozisyonu.
- Ağızdan yiyecek, içecek ya da ilaç verme (yutkunma bozulmuş olabilir).
Yapma
- “Dinlensin, geçer” deyip beklemek.
- Su/ilaç/aspirin vermek (kalp krizinden farklı — inmede zararlı olabilir).
- Kişiyi tek başına araçla hastaneye yetiştirmeye çalışıp 112’yi atlamak (ekip yolda müdahaleye başlar).
Sonraki adım
Kalp kriziyle karışabilir: kalp krizi belirtileri. Temel akış: temel ilk yardım.