Aile ve Toplum
Çocuklarla deprem tatbikatını oyuna çevirmek
Çocuğa depremi korkutmadan öğretmenin yolu oyundur: çök-kapan-tutun yarışı, "güvenli nokta" saklambacı, deprem çantası avı. Tekrar eden, kısa ve eğlenceli provalar refleks kazandırır.
tarihinde yayınlandı.
⏱️ 30 saniyede
- Çocuk korkuyla değil, oyunla ve tekrarla öğrenir.
- Hedef: deprem anında çök-kapan-tutun refleksini düşünmeden yapabilmek.
- Tatbikatı kısa, eğlenceli ve düzenli tut; tek seferlik değil.
- Başardığını öv; korkutucu görüntü/anlatımdan kaçın.
- Provayı gerçek çök-kapan-tutun tekniğine dayandır.
Neden oyun?
Çocuk için kuru talimat (“depremde masanın altına gir”) soyut kalır ve korku yaratabilir. Oyun ise hem güvenli hem akılda kalıcıdır: tekrarladıkça hareket bir kas hafızasına döner. Amaç, gerçek sarsıntıda çocuğun panikle donmak yerine otomatik olarak doğru şeyi yapması.
Oyun fikirleri
- Çök-kapan-tutun yarışı: “Deprem!” dediğinde herkes en yakın sağlam masanın altına çöker, başını korur, masaya tutunur. En hızlı ve en doğru pozisyon kazanır.
- Güvenli nokta avı: Evde odadan odaya gezip “burada deprem olsa nereye geçerdik?” diye birlikte güvenli noktaları (sağlam masa, iç duvar köşesi) ve tehlikeleri (pencere, devrilebilecek raf) bulun.
- Deprem çantası hazinesi: Çantadaki eşyaları çocukla birlikte “ne işe yarar?” diye keşfedin; düdük çalmayı, fener yakmayı denesin.
- “İyiyim” provası: Buluşma noktasına gitme ve “iyiyim” deme rolünü oynayın; ortak kişiyi tanısın.
Nasıl yürütülür
- Kısa tut: Birkaç dakikalık prova, uzun bir dersten iyidir.
- Düzenli tekrarla: Ayda bir mini prova; yılda bir-iki “gerçek gibi” tatbikat. Bkz. aile deprem tatbikatı.
- Övgüyle bitir: “Çok hızlı korundun!” Başarı duygusu öğrenmeyi pekiştirir.
- Yaşına göre ayarla: Küçükte sadece çök-kapan-tutun; büyükte vana yeri, çanta, buluşma noktası.
Sık hatalar
- Korkutucu video/anlatımla kaygı yüklemek.
- Tek sefer öğretip tekrar etmemek.
- Çocuğu utandırmak/azarlamak (yanlış yaptığında).
- Provayı gerçek teknikle değil, yanlış bilgiyle yapmak (ör. kapı eşiği miti).
Kime göre uyarla
- Okul öncesi: Sadece “çök-kapan-tutun” ve “yanımda kal.”
- Okul çağı: Buluşma noktası, ortak kişi, çantayı tanıma.
- Otizm/bilişsel farklılık: Tanıdık rutin ve düşük uyaranla çalış.
Sonraki adım
Çocuğun temel eğitimi için çocuğa acil durum eğitimi; tekniğin aslı için deprem anında ne yapmalısın.